คลังความรู้
บทความดาราศาสตร์และอวกาศ
เรียนรู้เรื่องท้องฟ้า ดาวเคราะห์ ระบบสุริยะ และจักรวาล ผ่านบทความภาษาไทยที่เรียบเรียงสำหรับผู้เริ่มต้น
-
เลือกแหล่งข้อมูลดาราศาสตร์ที่น่าเชื่อถืออย่างไร
ข้อมูลดาราศาสตร์ที่ดีควรระบุผู้จัดทำ วันที่เผยแพร่หรือปรับปรุง และแหล่งที่มาของข้อเท็จจริง ควรตรวจสอบข้อมูลสำคัญกับหน่วยงานวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัย หอดูดาว หรือบทความวิชาการมากกว่าหนึ่งแห่ง หน่วยงานที่เผยแพร่ข้อมูลสาธารณะเป็นประจำ ได้แก่ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติของไทย NASA องค์การอวกาศยุโรป และสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล ข่าวการค้นพบใหม่ควรแยกผลการศึกษาที่ผ่านการตรวจสอบแล้วออกจากสมมติฐานหรือการตีความเบื้องต้น ควรระวังพาดหัวที่ยืนยันเหตุการณ์รุนแรงโดยไม่มีหลักฐาน คำกล่าวอ้างว่าเป็นข้อมูลลับ...
อ่านบทความ → -
เริ่มต้นดูดาวด้วยตาเปล่าอย่างเป็นขั้นตอน
ผู้เริ่มต้นสามารถดูดาวได้โดยไม่ต้องมีกล้องโทรทรรศน์ เลือกสถานที่ปลอดภัยที่มองเห็นท้องฟ้ากว้างและมีแสงรบกวนน้อย ตรวจพยากรณ์อากาศ และให้ดวงตาปรับกับความมืดประมาณ 20–30 นาที เริ่มจากวัตถุที่หาได้ง่าย เช่น ดวงจันทร์ ดาวเคราะห์สว่าง หรือกลุ่มดาวเด่นตามฤดูกาล แผนที่ดาวหรือแอปท้องฟ้าช่วยบอกทิศและตำแหน่งได้ แต่ควรลดความสว่างหน้าจอเพื่อรักษาการมองเห็นในที่มืด หากใช้กล้องสองตา ให้จับสายคล้องไว้และอย่ามองดวงอาทิตย์โดยตรงผ่านกล้องสองตาหรือกล้องโทรทรรศน์ การสังเกตดวงอาทิตย์ต้องใช้อุปกรณ์กรองแสงที่ออกแบบสำ...
อ่านบทความ → -
ระบบสุริยะเบื้องต้น: บ้านของโลกในอวกาศ
ระบบสุริยะประกอบด้วยดวงอาทิตย์ ดาวเคราะห์แปดดวง ดาวเคราะห์แคระ ดวงจันทร์ ดาวเคราะห์น้อย ดาวหาง และวัตถุขนาดเล็กอีกจำนวนมาก วัตถุเหล่านี้เคลื่อนที่ภายใต้อิทธิพลแรงโน้มถ่วงของดวงอาทิตย์ ดวงอาทิตย์เป็นดาวฤกษ์ที่อยู่ใจกลางระบบสุริยะและเป็นแหล่งพลังงานสำคัญของโลก ดาวเคราะห์ชั้นใน ได้แก่ ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก และดาวอังคาร มีพื้นผิวแข็ง ส่วนดาวเคราะห์ชั้นนอกมีขนาดใหญ่และประกอบด้วยก๊าซหรือน้ำแข็งเป็นสัดส่วนมาก ระบบสุริยะก่อตัวขึ้นเมื่อประมาณ 4.6 พันล้านปีก่อนจากกลุ่มก๊าซและฝุ่นที่ยุบตัว...
อ่านบทความ → -
ดวงจันทร์และข้างขึ้นข้างแรมเกิดขึ้นได้อย่างไร
ดวงจันทร์ไม่มีแสงสว่างในตัวเอง แสงที่เราเห็นเกิดจากแสงอาทิตย์สะท้อนพื้นผิวดวงจันทร์ เมื่อดวงจันทร์โคจรรอบโลก ตำแหน่งสัมพันธ์ระหว่างดวงอาทิตย์ โลก และดวงจันทร์เปลี่ยนไป เราจึงเห็นส่วนสว่างเป็นรูปร่างต่างกัน ช่วงจันทร์ดับเกิดเมื่อด้านสว่างหันออกจากโลก จากนั้นส่วนสว่างที่มองเห็นจะเพิ่มขึ้นจนเป็นจันทร์เพ็ญ แล้วค่อยลดลงอีกครั้ง วัฏจักรข้างขึ้นข้างแรมหนึ่งรอบใช้เวลาประมาณ 29.5 วัน ข้างขึ้นข้างแรมไม่ได้เกิดจากเงาโลกบังดวงจันทร์ เงาโลกเกี่ยวข้องกับจันทรุปราคา ซึ่งเกิดเฉพาะเมื่อดวงอาทิตย์ โลก...
อ่านบทความ → -
ดาวฤกษ์คืออะไร และเหตุใดดาวจึงส่องแสง
ดาวฤกษ์เป็นทรงกลมก๊าซร้อนขนาดใหญ่ที่ยึดเหนี่ยวด้วยแรงโน้มถ่วง พลังงานในแกนกลางเกิดจากปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิวชัน ซึ่งหลอมรวมนิวเคลียสของธาตุเบาและปล่อยพลังงานออกมาเป็นแสงและความร้อน สีของดาวสัมพันธ์กับอุณหภูมิพื้นผิวโดยประมาณ ดาวสีน้ำเงินโดยทั่วไปมีอุณหภูมิสูงกว่าดาวสีแดง ความสว่างที่เรามองเห็นยังขึ้นกับระยะทาง ขนาด และกำลังส่องสว่างจริงของดาวด้วย ดาวฤกษ์มีวงจรชีวิตต่างกันตามมวล ดาวที่มีมวลใกล้เคียงดวงอาทิตย์จะขยายเป็นดาวยักษ์แดงก่อนเหลือแกนเป็นดาวแคระขาว ส่วนดาวมวลมากอาจสิ้นสุดด้วยซูเปอร์โนวาแ...
อ่านบทความ → -
รู้จักดาวเคราะห์ทั้ง 8 ดวงในระบบสุริยะ
ดาวเคราะห์ทั้งแปดเรียงจากใกล้ดวงอาทิตย์ออกไป ได้แก่ ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก ดาวอังคาร ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และดาวเนปจูน แต่ละดวงมีองค์ประกอบ บรรยากาศ และระยะเวลาโคจรแตกต่างกัน ดาวพุธมีคาบโคจรรอบดวงอาทิตย์สั้นที่สุด ดาวศุกร์มีบรรยากาศหนาแน่นและอุณหภูมิพื้นผิวสูง โลกมีน้ำในสถานะของเหลวบนพื้นผิวเป็นจำนวนมาก ส่วนดาวอังคารมีหลักฐานว่าครั้งหนึ่งเคยมีน้ำไหลบนพื้นผิว ดาวพฤหัสบดีเป็นดาวเคราะห์ที่ใหญ่ที่สุด ดาวเสาร์โดดเด่นด้วยระบบวงแหวน ดาวยูเรนัสมีแกนหมุนเอียงมาก และดาวเนปจูนเป็นดาวเคราะห์ที่อย...
อ่านบทความ →